Bioinformatyk.eu nowy serwis o bioinformatyce i programowaniu

22 cze, 2010

Powtórka przed egzaminem – chemia fizyczna

Zamieszczony przez: Justi w: Materiały

Wprowadzenie

Warunki standardowe

Są to warunki, gdy:

  • temperatura T = 273 K
  • ciśnienie p = 1,013*10^5 N/m^2

Prawo Daltona

P=sum{}{}{P_i}   , gdzie P_i=x_i P 

P_i oznacza ciśnienie cząstkowe i-tego składnika, x_i jest tego ułamkiem molowym. Prawo gazów doskonałych stosuje się do każdego ze składników oddzielnie: P_i V = n_i R T


Równanie van der Waalsa

(p+ a/{V_m}^2)(V_m-b)=RT

Gdzie V_m to objętość molowa gazu

Stałe a i b wyrażają odpowiednio wzajemne przyciąganie cząsteczek i ich rozmiary. Poniżej temperatury krytycznej izotermy van der Waalsa wykazują minima i maksima co ma związek z procesem skraplania gazu. Te minima i maksima przechodzą w jeden punkt, gdy temperatura, ciśnienie i objętość osiągają wartości krytyczne. Dla tych warunków słuszna są następujące relacje:

V_kr = 3b       p_kr = a/{27b^2}   T_kr = {8a}/{27bR}


Równanie wirialne

pV_m/RT = 1 + B/V + C/V^2 + ...

Gdzie V_m jest objętością molową, B,C.. to stałe niezależne od objętości, lecz zależne od temperatury


Zasada stanów odpowiadających sobie

Zależność współczynnika ściśliwości pV_m/RT od ciśnienia zredukowanego p/p_kr dla tych samych wartości temperatury zredukowanej T/T_kr, jest taka sama dla wszystkich gazów rzeczywistych. Zasada stanów odpowiadających sobie jest opisana za pomocą zredukowanego równania van der Waalsa:

(alpha + 3/beta^2)(3beta-1) = 8gamma

gdzie alpha, beta, gamma są odpowiednio zredukowanym ciśnieniem, objętością i temperaturą


Temperatura Boyle’a

Jest to taka temperatura, przy której pochodna {d(Vp)}/{dp} osiąga wartość równą zeru w czasie, gdy ciśnienie zmierza do zera.


Lepkość

eta = 2Zm gamma = 1/2 rho c gamma

gdzie rho jest gęstością gazu, m to masa cząsteczki

Dla układów rozpuszczalnik-substancja rozpuszczona:

eta_wl. = eta/eta_0 - 1 gdzie eta_0 jest lepkością czystego rozpuszczalnika.


Inne:

Normalna temperatura wrzenia cieczy wynosi zwykle ok. 2/3 jej temperatury krytycznej, jeśli temperatury te wyrazi się w skali bezwzględnej.


Zasady termodynamiki

Funkcje stanu są to takie funkcje, których wielkości zależą jedynie od aktualnego stanu układu, a nie od sposobu, w jaki układ osiągnął ten stan. Przykładem wielkości tego typu są ciśnienie, objętość, temperatura, energia wewnętrzna i entalpia.

W przeciwieństwie do funkcji stanu inne wielkości zależą od drogi. Są to na przykład ciepło wymieniane przez układ oraz praca wykonana podczas zmiany stanu układu. Jeśli  przemiana odbywa się w sposób odwracalny, to w każdym punkcie drogi, wzdłuż której odbywa się przemiana, układ jest w stanie równowagi. W takim stanie ciśnienie i temperatura są ściśle określone.


Odwracalne izotermiczne rozprężanie gazu.

p_wew = p_zew , gdzie p_zew to ciśnienie zewnętrzne.

Praca wykonana w takiej przemianie: int{}{}{p_zew dV} = int{}{}{p_wew dV}

Skoro dla gazu doskonałego p_wew = RT/V i jesli T = const. to:

Praca = RT int{}{}{dV/V} = RT ln(V_2/V_1)

Nieodwracalne izotermiczne rozprężanie gazu

W tym przypadku p_wew jest bliżej nieokreślone i p_wew <> p_zew” title=”p_wew <> p_zew”/>. Praca jest nadal równa całce <img src=, jednakże nie możemy już skorzystać z równania Clapeyrona.


Pierwsza zasada termodynamiki

dU = delta q - delta w


Entalpia

H = U + pV


Praca wytwarzana przez układ

dw = pdV lub w = int{}{}{p}dV


Ciepło molowe

C_m = {dq}/{dT}C_p i C_v oznaczają odpowiednio ciepło molowe w warunkach stałego ciśnienia i stałej objętości.


Współczynnik Joule’a-Thomsona

mu = ({partial T}/{partial p})_H


Przemiany gazów doskonałych

Przemiana izotermiczna:

dU = 0, dH = 0 / zmiana energii wewnętrznej układu i entalpii = 0

w = R T ln{V_2/V_1} = R T ln{p_1/p_2}

q = Delta U +w

Przemiana izobaryczna:

dU=C_v dT; dH = C_p dT

q = Delta H = int {}{}{C_p}dT

w = P Delta V = R Delta T

Przemiana izochoryczna:

dU = C_v dT; dH = C_p dT

q = Delta U = int{}{}{C_v}dT

w = 0

Przemiana adiabatyczna:

q = 0, a więc dU = – dw lub C_v dT = -pdV, stąd:

C_v ln T_2/T_1 = -R ln V_2/V_1

C_p ln T_2/T_1 = R ln P_2/P_1


Zasada ekwipartycji energii

Ciepło molowe C_v gazu, którego cząsteczki są n-atomowe, składa się z następujących udziałów:

  1. translacyjnego: 3R/2
  2. rotacyjnego: 2R/2 (cząsteczki liniowe) i 3R/2 (cząsteczki nieliniowe)
  3. oscylacyjnego: (3n-5)R (cząsteczki liniowe) i (3n-6)R (cząsteczki nieliniowe)

W przybliżeniu można przyjąć, że w temperaturze 25 C ciepło molowe C_v jest sumą udziałów translacyjnego i rotacyjnego oraz około 20% udziału oscylacyjnego.


Prawo Hessa

Zmiany entalpii i energii wewnętrznej nie zależą od drogi.


Ciepło tworzenia i spalania

Ciepło tworzenia substancji (czyli zmiana entalpii tworzenia) jest to ciepło związane z utworzeniem 1 mola tej substancji z pierwiastków znajdujących się w stanach standardowych. Ciepło spalania (zmiana entalpii spalania) jets to ciepło spalania 1 mola danej substancji w tlenie, przy czym produktami są CO2 i woda.

H = U + pV     F = U – TS     G = H – TS


Entropia i ciepło

dS = {dq_odwr}/T lub dS = C d lnT, gdzie C to ciepło molowe


Odwracalna przemiana adiabatyczna

W tego typu przemianie Delta S = 0 a zatem dla gazu doskonałego:

C_v ln T_2/T_1 = -R ln V_2/V_1

C_p ln T_2/T_1 = R ln P_2/P_1


Cykl Carnota

Dla cyklu Carnota, w którym przemiany izotermiczne odbywają się w zakresie temperatur T1 do T2, przy czym T1 jest temperaturą niższą, można sformułować następujące relacje:

w = q_1 + q_2

q_1/T_1 + q_2/T_2 = 0 czyli Delta S_1 + Delta S_2 = 0

Pracę wytwarzaną przez taki silnik cieplny wiąże się zwykle z ciepłem pobranym w temperaturze wyższej czyli T2 :

w = - (T_1/T_2)q_2 + q_2 = q_2({T_2-T_1}/T_2)

Z kolei ciepło odprowadzane przez chłodnicę okresla zalezność:

w = q_1 - (t_2/T_1)q_1 lub q_1 = w(T_1/{T_1 - T_2}) – wyrażenie w nawiasie ma wartość ujemną, podobnie jak wartość pracy w


Równanie Clausiusa-Clapeyrona

dp/dT = {Delta H}/{T Delta V}


Reguła Troutona

{Delta H_p}/T_w = 88 J/{mol K}, gdzie Delta H_p to molowe ciepło parowania a T_w to normalna temperatura wrzenia.


Równanie Laplace’a

Delta p = gamma(1/R_1 + 1/R_2), gdzie Delta p jest różnicą ciśnień po obu stronach zakrzywionej powierzchni cieczy, R1 i R2 są promieniami krzywizny tej powierzchni, a gamma jest napięciem powierzchniowym. Cisnienie jest wyższe po wklęsłej stronie powierzchni, np. ciśnienie wewnątrz kropli czy też bańki mydlanej jeż wyższe niż na zewnątrz. W przypadku powierzchni kulistej równanie Laplace’a przybiera postać:

Delta p = {2 gamma}/r , gdzie r jest promieniem kuli.


Prawo Raoulta

Prawo dla układów wieloskładnikowych.

p_i = x_i {p_i}^0

Dla układu dwuskładnikowego: p_calk. = p_A + p_B = x_A {p_A}^0 + x_B {p_B}^0


Roztwory doskonałe

Roztwór doskonały charakteryzuje się zerowym ciepłem mieszania. Podczas mieszania składników takiego roztworu nie zachodzi zmiana objętości. objętość roztworu równa się sumie objętości poszczególnych składników.


Roztwory rzeczywiste

Dla takich roztworów prawo Raoulta i prawo Henry’ego są prawami granicznymi:

p_A right x_A {p_A}^0    gdy   x_A right 1 oraz

p_A right k_A x_A    gdy   x_A right 0

kA jest stałą Henry’ego


Reguła faz

F + P = C + 2

gdzie: F – liczba stopni swobody, P – liczba faz, C – liczba składników

Autorem artykułu jest Justi

Brak odpowiedzi na "Powtórka przed egzaminem – chemia fizyczna"

Formularz komentarza

Bioinformatyk.eu na Facebook'u

Ciekawa literatura

O serwisie


Dynamiczny serwis tworzony przez studentów, dla studentów, który chcą dowiedzieć się czym jest i zajmuje się bioinformatyka. Naszym głównym celem jest zaopatrzenie Ciebie w niezbędną wiedzę, potrzebną do wypłynięcia w rozwijający się świat bioinformatyczny!




Nowości z sieci: