31 gru, 2009
Bioinformatyka – nadzieje nauki
Zamieszczony przez: Fryderyk w: Bioinformatyka|Czasopisma[PL]
W 2000 roku „Świat Nauki” opublikował obszerny artykuł nt. nadziei wykorzystania świeżo zsekwencjonowanych genomów do badań nad lekami. Geny organizmów modelowych są dla bioinformatyka poszukującego nowych leków bardzo atrakcyjne ze względu na ich podobieństwo w kodowaniu białek u ludzi i zarazem możliwość hodowli w laboratorium. Losowo wybrane geny ludzkie mające swoje odpowiedniki w organizmach modelowych pozwalają na badanie ich funkcji i odpowiednie leczenie.
Odczytywanie całych genomów pojedynczych osób (odczytanie pierwszego genomu ludzkiego w 2003 roku kosztowało ok 500 mln dolarów) ma już wkrótce przyczynić się do rozwoju medycyny personalnej (w literaturze również nazywana medycyną spersonalizowaną, jest to leczenie, które uwzględnia genetyczną tożsamość pacjenta i pozwala przepisać lek o najwyższym prawdopodobieństwie pozytywnej odpowiedzi pacjenta). Obecnie najkrótsza wynaleziona metoda jest jeszcze w fazie poprawek końcowych, ale daje szansę na odczyt w czasie czterech tygodni i kosztuje 50 tysięcy dolarów. W ciągu najbliższych lat oczekuje się spadku tej kwoty do 1 tys. dolarów co mogłoby doprowadzić do upowszechnienia metod przeszukiwania materiału genetycznego w szpitalach.
Mukowiscydoza jest chorobą, która nadal czeka na wynalezienie działającej metody leczenia. Pomimo rosnących wydatków na rozwój przemysłu farmaceutycznego, odnalezienia związku genu CFTR z tą chorobą w roku 1989 niepowodzeniem zakończyły się próby terapii genowej. W tym roku pojawił się jednak lek, który trafił do trzeciej fazy badań klinicznych. Czy uda się pomóc chorym? Możliwe, że dowiemy się już w przyszłym roku. Proces tworzenia nowych leków w każdym etapie wymaga działania bioinformatyków. Do najważniejszych zadań należą: analiza danych mikromacierzowych, przewidywanie struktur białek, budowa modelów białek. W czytelny sposób schemat poszukiwania nowych leków przedstawia dr Krzysztof Pawłowski w swoim artykule „Bioinformatyka w poszukiwaniu nowych leków” (opublikowane w „Kosmosie”, link poniżej).
Medycyna personalna, techniki terapii genowej czy poszukiwanie nowych leków to obecnie trzy największe „nadzieje” bioinformatyczne na polepszenie jakości życia. W nadchodzącym roku na osiągnięcia w powiązanych z nimi dziedzinach będzie czekał cały świat.
Zachęcam do zapoznania się z artykułami:
K. Pawłowski, „Bioinformatyka w poszukiwaniu nowych leków„
J.M. Bujnicki, „Przewidywanie struktury białek: podejście boltzmannowskie i darwinowskie„
powiązaną literaturę w języku angielskim można znaleźć w przypisach.
Najnowsze komentarze